Bọ cạp với hình thù nhỏ bé nhưng sở hữu
nọc độc vô cùng mạnh khiến con mồi dễ dàng bị tê liệt và tử vong trong vài
giây. Sinh vật đáng sợ này luôn khiến những loài vật to lớn hơn phải khiếp sợ
trong đó có cả con người.
Bọ cạp thuộc loại động vật không xương
sống, thân phân đốt, gồm tám chân thuộc lớp Arachnida (động vật hình nhện).
Bọ cạp ăn những động vật chân khớp nhỏ
và sâu bọ. Đầu tiên chúng dùng càng để bắt mồi. Tùy vào lượng nọc độc và kích
cỡ càng mà bọ cạp sẽ chích độc hay dùng càng ép con mồi. Cách này có thể làm tê
liệt, thâm chí là giết chết mồi để sau đó bọ cạp có thể ăn. Bọ cạp có một kiểu
ăn duy nhất là sử dụng chân kìm.
Đó là những vuốt nhỏ từ miệng, chỉ có
một số loài có (trong đó có nhện). Chân kìm rất sắc và có thể được dùng để chia
nhỏ con mồi ra cho dễ tiêu hóa. Bọ cạp chỉ có thể tiêu hóa thức ăn ở một dạng
chất lỏng nhất định, bất kỳ chất rắn nào (lông, bộ xương ngoài... của con mồi)
đều bị chúng bỏ lại.
Với hơn 1750 loài bò cạp đang sinh sống
khắp mọi nơi trên Trái Đất thì vỏn vẹn chỉ có 20 loài trong số chúng là có nọc
độc đủ để gây chết người (tất cả chúng thuộc đều thuộc họ bọ cạp Buthidae). Bản
thân nọc độc bọ cạp là sự kết hợp của các độc tố như các độc tố thần kinh và
các chất ức chế men.
Ngoài loài Hemiscorpius lepturus có nọc
độc hại tế bào, tất cả các loài bọ cạp khác đều có độc làm hủy thần kinh. Những
độc tố ảnh hưởng đến thần kinh này chứa một lượng nhỏ protein, natri và cation
kali. Bọ cạp dùng nọc độc của nó để giết hoặc làm tê liệt con mồi; hành động
này khá nhanh và hiệu quả.
Những
bí mật bất ngờ về bọ cạp
Bọ cạp là một trong những động vật cổ
xưa nhất trên Trái đất. Lịch sử tiến hóa của chúng bắt đầu từ thời kỳ Silur,
khoảng 430 triệu năm trước đây. Chúng tiến hóa từ những sinh vật giống bọ cạp
khổng lồ sinh sống dưới biển, thích nghi, phát triển thêm một số bộ phận không
đáng kể cho đến tận bây giờ.
Bọ cạp có khả năng thích ứng tuyệt vời,
chúng được tìm thấy trên tất cả các châu lục, ngoại trừ Nam Cực. Dù ngoại hình
của bọ cạp khá giống động vật giáp xác như tôm, cua nhưng thực sự thì bò cạp có
họ hàng thân thiết, gắn bó hơn với bọ ve, bọ và nhện.
Mặc dù bọ cạp có rất nhiều mắt (tối
thiểu là 6 mắt và nhiều nhất là 12 mắt, tùy thuộc vào loài bọ cạp khác nhau)
nhưng tầm nhìn của chúng không hề tốt chút nào. Tuy tầm nhìn mọi vật không được
tốt nhưng bọ cạp vẫn có thể phân biệt được ánh sáng ban ngày hay ban đêm.
Những con bọ cạp con được gọi là
scorplings. Chúng bám trên thân mẹ, để mẹ cõng cho đến lần lột xác đầu tiên của
mình. Khứu giác của bọ cạp rất tốt, chúng có thể cảm nhận các mùi khác nhau để
tìm thức ăn và trốn khỏi kẻ thù nguy hiểm.
Đặc biệt, bọ cạp có khả năng vô cùng
nhạy bén, dựa vào các dao động của môi trường xung quanh, chúng có thể đoán
được những gì đang hiện hữu và diễn biến như thế nào. Tuổi thọ trung bình của
bọ cạp là từ 2-10 năm. Có một số loài đặc biệt có thể sống đến 25 năm.
Chất huỳnh quang có trong lớp giáp của
bọ cạp được coi là một phần quan trọng trong sự chuyển hóa và lột xác của bọ
cạp. Hầu hết tất cả các loài bọ cạp đều có nọc độc, tuy nhiên chỉ 25% trong số
chúng có lượng nọc độc đủ mạnh để khiến cho con mồi tê liệt và tử vong.
Bọ cạp có thể làm chậm sự trao đổi chất
của chúng khi thực phẩm cực kỳ khan hiếm. Một số loài bọ cạp có thể sống tới 1
năm mà không cần ăn hay uống nước. Một điều thú vị là những con bọ cạp thường
rất nhạy cảm với ánh sáng, vì vậy ít khi chúng di chuyển tới nơi có nhiều ánh
nắng mặt trời. Những con bọ cạp thường kiếm ăn vào buổi đêm, và đến ban ngày
chúng nghỉ ngơi trong các hố hoặc lỗ ở những tảng đá lớn.
Bọ cạp là loài dễ thích nghi trong các
môi trường sống khác nhau, cả kể đó là môi trường khắc nghiệt đến thế nào. Tuy
cùng loài nhưng những con cái thường có kích thước cơ thể lớn hơn các con đực.
Đôi khi những con cái có thể tiêu diệt ngay những con đực sau khi chúng giao
phối nếu những con đực này không nhanh chân chạy đến chỗ khác.
Bọ cạp là loài tiêu thụ thức ăn dạng
chất lỏng, vì vậy trong nọc độc của chúng có chất đặc biệt khiến con mồi bị
chuyển hóa thành chất lỏng để chúng có thể dễ dàng tiêu hóa. Chúng thường ăn
các sinh vật sống như: nhện, côn trùng, ấu trùng thằn lằn, đôi khi là chuột
nhỏ.Mặc dù bọ cạp rất đa dạng về chủng loại nhưng không vì thế mà chúng có chất
độc giống nhau, mỗi loại đều có vũ khí độc tính của riêng mình để tiêu diệt con
mồi.
Môi trường tốt nhất khiến bọ cạp có thể
phát triển mạnh chính là đất. Cho tới thời điểm hiện tại, các nhà khoa học phát
hiện có tới 1.750 loài bọ cạp khác nhau với 13 họ, trong đó có những loài bọ
cạp sát thủ. Có hơn 90 loài bọ cạp khác nhau sống tại Hoa Kỳ. Những loài bọ cạp
nguy hiểm thường cư trú tại Bắc Phi và Trung Đông.
Có hơn 30 loài bọ cạp được tìm thấy ở
Arizona. Phổ biến nhất trong khu vực Phoenix là Scorpion Bark (Centruroides
exilicauda), nơi có những con bọ cạp với chất độc cực mạnh và có khả năng gây
chết người với tỉ lệ cao nhất. Nọc độc của bọ cạp khiến cho con mồi bị tê liệt
tại chỗ, còn đối với con người sẽ khiến cho vết cắn bị sung tấy, gây khó khăn
trong việc hô hấp, cơ bắp bị co giật, nhiệt độ cơ thể tăng đột ngột, phù phổi.
Bọ cạp có khoảng cách kích thước khá
lớn về giống loài. Loài nhỏ nhất có kích thước chỉ khoảng 9mm trong khi loài
lớn nhất có thể dài hơn 20cm.
Bọ cạp có xu hướng sống trong các khu
vực có nhiệt độ dao động từ 20-37°C, nhưng chúng có thể xử lý nhiệt độ một cách
siêu việt. Các nhà nghiên cứu đã đông lạnh bọ cạp qua đêm, ngày hôm sau đặt
chúng dưới ánh nắng, khi đá tan, bọ cạp lắc mình bỏ đi như chưa hề có chuyện
gì.
Bọ cạp sẽ phát sáng khi tiếp xúc với
bước sóng của tia cực tím. Chưa lý giải được nguyên nhân và mục đích bọ cạp
phát sáng này nhưng các nhà khoa học đưa ra giả thiết là do bọ cạp cảm nhận ánh
sáng bằng toàn bộ cơ thể nên phát sinh hiện tượng này.
Châu
Anh (T/H) / Tiền Phong
(https://tintuc.vn)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét