Trong Phật giáo Thiền tông, những công
việc nhỏ hằng ngày như quét dọn, nấu ăn cũng được xem là tu luyện tinh thần như
ngồi thiền. Đây là văn hóa, triết lý sống của người Nhật.
Hầu hết du khách đến Nhật Bản lần đầu
đều ngạc nhiên bởi sự sạch sẽ, ngăn nắp ở mọi nơi. Đặc biệt, trên đường phố hầu
như không có thùng rác lẫn người quét dọn. Làm sao họ giữ được như vậy?
Câu
trả lời đơn giản là mỗi người Nhật đều tự ý thức gìn giữ môi trường sống.
"Trong suốt 12 năm cắp sách đến
trường, từ tiểu học lên tới trung học phổ thông, công việc dọn vệ sinh luôn nằm
trong thời gian biểu của tất cả học sinh. Ở nhà, các ông bố, bà mẹ luôn dạy trẻ
con rằng sống bừa bãi là một điều không hay" - bà Maiko Awane, một
công chức nhà nước, mô tả.
Tiếng
lành đồn xa
Khi những cô, cậu bé lớn lên, thái độ
của chúng đối với không gian sống không chỉ dừng lại ở trường lớp, nhà ở mà còn
bao gồm tất cả những gì chúng gọi là quê hương, tổ quốc.
Nhiều năm qua, thế giới cũng đã chứng
kiến một số ví dụ cho sự ngăn nắp điển hình của người Nhật. Ở Giải vô địch bóng
đá thế giới năm 2014 tại Brazil, cổ động viên đội tuyển quốc gia Nhật Bản khiến
cả thế giới ngả mũ bằng hành động ở lại dọn vệ sinh khán đài sau trận đấu.
Các cầu thủ Nhật ra về thì để lại một
phòng thay đồ sạch bóng. Chuyện hiếm đến mức người điều phối của
FIFA Priscilla Janssens viết trên Twitter khen ngợi: "Thật là một tấm
gương cho tất cả các đội".
"Người Nhật chúng tôi rất nhạy cảm
về hình ảnh của mình trong mắt người khác. Chúng tôi không muốn mọi người nghĩ
chúng tôi là người xấu, không được học hành, dạy dỗ đến chốn để làm một việc
đơn giản là dọn vệ sinh" - bà Awane giải thích.
Tại các sự kiện lễ hội ở Nhật, cảnh
tượng cũng giống như Brazil. Mỗi khán giả tự giữ rác của mình cho đến khi tìm
thấy thùng rác; người hút thuốc tự mang theo gạt tàn, không để khỏi ảnh hưởng
người xung quanh...
Trong cuộc sống hằng ngày cũng vậy, từ
8h sáng, nhân viên văn phòng quét dọn các con đường xung quanh công ty; trẻ con
xung phong mỗi tháng đi nhặt rác quanh trường học... Tất nhiên không có gì
nhiều để họ dọn vì vốn dĩ mọi người đã tự mang rác về nhà mình.
Ở Nhật, khi bị cảm hoặc cúm, mọi người
mang khẩu trang y tế để không lây cho người khác. Đây là một biểu hiện đơn giản
vì cộng đồng, càng ít người nhiễm bệnh, xã hội tiết kiệm được chi phí chăm sóc
y tế và tránh tổn thất do năng suất lao động giảm.
Một
nét văn hóa
Chuyện ngăn nắp của người Nhật không
phải là hiện tượng mới. Năm 1600, khi lần đầu tiên đặt chân đến Nhật, nhà
hàng hải người Anh Will Adams đã hết sức ngạc nhiên trước những cái cống thoát
nước và toilet sạch như mới, trong khi quê nhà ông thời đó "xú uế nằm đầy
đường".
Trong ấn phẩm Samurai
William, tác giả Giles Milton mô tả rằng "người Nhật phải nói là kinh
hoàng trước sự thờ ơ của dân châu Âu với vệ sinh cá nhân".
Bên cạnh ý thức về sức khỏe và môi
trường, người Nhật ở sạch còn do ảnh hưởng của đạo Shinto bản địa và Phật giáo
Thiền tông du nhập từ Trung Quốc và Hàn Quốc giai đoạn thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ
thứ 8.
"Trong Thiền tông, tất cả hoạt
động hằng ngày, bao gồm ăn uống, quét dọn, đều là dịp để tu tập. Việc làm sạch
đất cát, cả trong thực tế và trong tinh thần, đều đóng một vai trò quan
trọng" - bà Eriko Kuwagaki, thuộc đền Shinshoji (TP Fukuyama, tỉnh
Hiroshima), diễn giải.
Còn trong ấn phẩm Sách nói về
Trà, học giả Okakura Kakuro mô tả về không gian trà đạo như sau:
"Trong căn phòng mọi thứ phải tuyệt đối sạch sẽ. Không hạt bụi nào còn
hiện diện kể cả trong cái góc tối tăm nhất, nếu không, người chủ không phải là
bậc thầy về trà".
Ông Okakura viết những dòng đó hồi
năm 1906, đến giờ mọi thứ vẫn đúng y như vậy. Nếu sống ở Nhật, bạn phải học cách
không xì mũi nơi công cộng, dùng nước rửa tay trong tiệm ăn và văn phòng, học
cách phân rác trong nhà thành 10 loại để tái chế...
PHÚC
LONG
(https://dulich.tuoitre.vn)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét